• Auteur: Albert Sánchez Piñol
  • Titel: In het hart van het oerwoud
  • Uitgever: Cossee
  • ISBN: 9789059360358
  • Datum bespreking: 17 April 2007

Wishful writing


Albert Sánchez Piñol toonde met zijn debuut Nachtlicht twee jaar terug aan dat hij zowel een spannend verhaal kan vertellen als een boek kan schrijven waar je over na blijft denken. De robinsonade Nachtlicht is te lezen als spiegel van de huidige maatschappij. In zijn tweede boek In het hart van het oerwoud haalt hij de grens tussen feit en fictie weg. Hij stelt daarin de volgende vragen: Wat is waar? Kun je met een boek de publieke opinie beïnvloeden? Het verhaal dat Piñol ditmaal vertelt, is minder gruwelijk dan zijn debuut, maar gelukkig wel net zo spannend.

In het hart van het oerwoud is een raamvertelling en speelt zich af rond de Eerste Wereldoorlog. Piñol voert een beginnende ghostwriter op genaamd Tommy Thomson. Hij krijgt van advocaat Edward Norton (een opvallende naam, aangezien het ook de naam van een bekend hedendaags acteur is) de opdracht om het verhaal van zijn cliënt op schrift te zetten. Het doel is om de publieke opinie dusdanig te beïnvloeden dat zijn cliënt Marcus Garvey (wederom een opvallende naam, want tevens de naam van een historisch persoon die vanuit de VS het zwarte bewustzijn en de link met Afrika onder de aandacht bracht) vrijgesproken wordt. Thomson bezoekt de van moord verdachte Marcus tientallen keren in de gevangenis met het volgende verhaal als resultaat:

Marcus Garvey trekt als bediende met twee Engelse broers naar Congo om daar met een hele expeditie van zwarte dragers het oerwoud af te zoeken naar goud. Midden in het woud graven ze een mijn en stuiten niet enkel op goud maar ook op een groep tektons. De Engelsen en Afrikanen strijden met deze aardwezens en vluchten tot er nog maar vier personen over zijn: de twee Engelse broers, Marcus en een vrouwelijke tekton. De strijd die dan volgt heeft als resultaat dat de broers niet levend terugkomen en dat Marcus, eenmaal terug in Engeland, daarvoor aansprakelijk wordt gesteld.

Het verhaal over Garvey wordt sporadisch onderbroken door verteller Thomson. Maar de keren dat het gebeurt, wekt dat mijn irritatie: ik wil namelijk weten hoe het verder gaat. Thomson oftewel Piñol is een knap verteller in de klassieke zin van het woord; hij weet de spanning goed op te bouwen, zorgt voor één of twee sympathieke personages, waardoor meeleven als vanzelf gaat. Daarnaast kent het verhaal meerdere cliffhangers waardoor doorlezen genoodzaakt lijkt. En net als ik genoeg krijg van de Congo-avonturen, nemen de verhalen over Thomson zelf weer de overhand.

Nachtlicht riep veel vragen op over de mensheid en de maatschappij. In het hart van het oerwoud gaat naast het spannende verhaal vooral over de literatuur en het verhalen vertellen zelf. Om te beginnen is er de titel die verwijst naar dat beroemde boek over Afrika van Joseph Conrad; Heart of darkness. De kracht van verhalen, de verhouding tussen feit en fictie zijn echter belangrijker dan de literaire verwijzingen. Of Thomson een verhaal kan schrijven dat iemand van moord kan vrijpleiten, is geen echt spanningselement in het boek. Interessanter zijn de vragen over het verschil tussen de waarheid en waarheid zoals mensen die willen horen. Dankzij deze dubbele laag, dankzij de raamvertelling, wordt dit boek meer dan een spannend verhaal, maar een verhaal zoals ik dat graag wil lezen.

Ricco van Nierop

Verder lezen op de Recensent:
Albert Sánchez Piñol - Nachtlicht