Bibliotheek van de 20e eeuw

31-05-2000

een sieraad voor iedere boekenkast

Er valt veel negatiefs te zeggen over de boekenclub ECI. Zo beperkt het assortiment zich tot vrijwel uitsluitend bestsellers, waardoor het moeilijker voor debutanten wordt om te verkopen en voor uitgevers lastiger om minder popluaire genres onder het voetlicht te brengen, verder ben je verplicht elk kwartaal een bestelling te doen, en natuurlijk missen ze de romantiek van de 'echte' boekhandel. Bij de ECI kun je niet eerst even lekker snuffelen in het aanbod en de typische boekengeur ruiken, alvorens je tot aankoop overgaat.
Maar ondanks alle (terechte) kritiek, is er weldegelijk ook iets positiefs te melden over neerlands grootste postorderbedrijf voor boeken, video's, DVD's en C.D.(rom)'s. Zo is de ECI vorig jaar van start gegaan met de serie 'Bibliotheek van de 20e eeuw', een reeks van 12 boeken, waarvan er tot nu toe zes zijn verschenen, die gekozen worden door de ECI uit een door de leden samengestelde top 100 van beste boeken van de vorige eeuw. Ieder kwartaal presenteert de ECI een deel uit de reeks, variërend in prijs tussen de 30 tot 50 gulden. Alle boeken uit de serie zijn gebonden, bevatten een leeslint en hebben een luxe pergamijnen 'jasje' met goudopdruk.

Inmiddels zijn in in het kader van de 'Bibliotheek van de 20e eeuw' de volgende werken verschenen:

George Orwell - 1984

Een intrigerend, politiek-geëngageerd boek dat zich afspeelt in een wereld die, onder leiding van De Partij, absolute perfectie nastreefd. '1984' is een waarschuwing tegen elk regime dat een bedreiging vormt voor de vrijheid van denken en handelen van mensen. De auteur stierf in 1950, een jaar na het verschijnen van zijn toekomstvisie die door velen als zijn magnum opus wordt gezien.

Ulysses

James Joyce - Ulysses

Vuistdikke roman (859 bladzijden) over de dag 16 juni 1904, Bloomsday, in Dublin. Drie Dubliners komen aan 't woord: een student die kunstenaar wil worden en tevens Ierland probeert te ontvluchten, een joodse colporteur annex zwerver en zijn vrouw Molly. Het boek wordt onder meer geprezen om zijn diversiteit aan stijlen, dialecten en tekstgenres. In zowel de Verenigde Staten als in Engeland werd dit boek gekozen tot het beste boek van de eeuw.

J. Bernlef - Hersenschimmen

Tot dusver de enige Nederlandse schrijver in de serie. 'Hersenschimmen' vertelt het verhaal van Maarten Klein die, samen met zijn vrouw, van zijn pensioen geniet in Noord-Amerika. Langzaam maar zeker 'verdwaalt' hij in zijn gedachten, worden sommige herinneringen vager terwijl andere juist gisteren gebeurt lijken te zijn. Bernlef schetst een ontroerend, indringend beeld van de machteloosheid van een dementerende man en het daarmee gepaard gaande verdriet van zijn vrouw. Hedy Honigmann verfilmde het boek in 1987.

Isabel Allende - Het huis met de geesten

Familiekroniek gesitueerd in Zuid-Amerika. Naast de ins en outs over de gezinsleden handelt het boek ook over de macht van politiek (communisme) en de oppositie daartegen. Over de hele wereld verwierf Allende roem en (literaire) erkenning met dit meeslepende boek, hetgeen resulteerde in miljoenen verkochte exemplaren wereldwijd. Deze editie is dan ook al de 32e druk.

Malcolm Lowry - Onder de vulkaan

'Onder de vulkaan' laat de lezer op verbuffende wijze kennis nemen van het brein van een alcoholist. Het is Allerzielen 1930. De hoofdpersoon, een Britse ex-consul, bevind zich samen met zijn ex-vrouw en zijn halfbroer aan de voet van twee vulkanen in Mexico, terwijl de wereld in oorlog is. Lowry spendeerde, vanaf 1937, tien jaar van zijn leven aan het schrijven van dit 473 pagina's tellende, klassiek geworden boek. In de uitgave van de ECI is tevens een zeer uitgebreid betoog, gericht aan zijn uitgever, van de schrijver opgenomen, waarin hij de beweegredenen verklaart en onderbouwt waarom hij het boek (op deze wijze) geschreven heeft.

Robert Musil - De man zonder eigenschappen

In Duitsland werd in 1999 dit boek door schrijvers en recensenten verkozen tot 'Duitstalige roman van de eeuw', waarmee Musil grootheden als Kafka en Mann achter zich liet. De hoofdpersoon van het verhaal, de man zonder eigenschappen, verblijft in Wenen, in die tijd, 1913, één van de belangrijkste culturele steden van Europa. De wereld lijkt gek te zijn: een moordenaar van prostituees wacht in de gevangenis op zijn veroordeling. Clarisse, een door Nietzsche geïnspireerde vrouw, wil hem bevrijden omdat er volgens haar 'muziek in de gevangene zit'. "De man zonder eigenschappen" is tot nu toe, met 1360 bladzijden, het dikste boek uit de reeks.

Natuurlijk kan men vraagtekens zetten bij de naam van de serie. 'Bibliotheek van de 20e eeuw' klinkt op z'n minst pretentieus. Misschien zelfs tè pretentieus, aangezien het uiteraard onmogelijk is om met 12 boeken een compleet overzicht te geven van de belangrijkste literaire uitgaven van de afgelopen eeuw. Ondanks dat de laatste zes titels (bij de ECI) nog niet bekend zijn, is het sowieso al duidelijk dat in de reeks enkele klassiekers zullen ontbreken.
Desondanks is de serie de moeite waard, zeker voor diegenen die willen kunnen meepraten over en/of kennis willen maken met literaire standaardwerken (of in elk geval boeken die daar voor doorgaan in het literaire circuit). Meningen kunnen verschillen; zo vind ik persoonlijk 'Ulysses' een rampzalig boek om te lezen, ondanks dat ik de geraffineerde kwaliteiten van Joyce onderken, omdat de schrijver het verhaal laat 'verdrinken' in een overvloed van schrijftechnieken, hetgeen naar mijn idee het verhaal an sich geen recht doet. Maar goed, mede door deze prachtig vormgegeven serie van de ECI, kunt U zelf uw mening vormen. 'Bibliotheek van de 20e eeuw' is een sieraad voor iedere boekenkast en eigenlijk onmisbaar voor elke liefhebber van literatuur.

Olaf Risee